Związek został utworzony w czerwcu 1992 roku, zrzesza 22 gminy, w tym 3 miejskie, 6 miejsko-wiejskie i 13 wiejskich. Dorzecze Parsęty zajmuje obszar 3.145 km kw. i jest zamieszkały przez ponad 185 tys. mieszkanców.

Związek został powołany do:

1. podejmowanie wspólnych przedsięwzięć w zakresie ochrony wód, ziemi, powietrza i krajobrazu, stanowiących podstawę dla rekreacji oraz turystyki krajowej i zagranicznej;
2. ukierunkowywanie rozwoju gospodarczego terenu w oparciu o naturalne walory przyrodnicze i środowiskowe;
3. reprezentowanie wspólnych interesów gmin w zakresie ochrony i kształtowania środowiska we współpracy z innymi podmiotami , zarówno w kraju jak i zagranicą;
4. przedstawianie odpowiednim organom wspólnych programów, wniosków i opinii będących przedmiotem działania Związku;
5. wymianę doświadczeń w zakresie realizacji zadań komunalnych wpływających na ochronę i kształtowanie środowiska;
6. budowę lub pomoc w budowie i modernizacji oczyszczalni ścieków i urządzeń kanalizacyjnych mających wpływ na podwyższenie klasy czystości wód dorzecza Parsęty;
7. współpracę z instytucjami i podmiotami odpowiedzialnymi za ochronę przeciwpowodziową;
8. rozwój infrastruktury administracyjnej, komunikacyjnej, informatycznej, gospodarczej z poszanowaniem naturalnego środowiska dorzecza Parsęty;
9. rozwój energii niekonwencjonalnej oraz odnawialnej;
10. edukacji ekologicznej, w tym prowadzenia kursów i szkoleń;
11. inspirowanie i promowanie wszelkiego rodzaju działalności gospodarczej i przedsięwzięć gospodarczych przyjaznych dla środowiska naturalnego oraz agroturystyki.

    W okresie od czerwca 1992 r. do końca 1996 r. Związek zajmował się przygotowaniem dokumentacji na zagospodarowanie wód dorzecza Parsęty oraz opracowywaniem wniosków do różnych funduszy i fundacji o przyznanie środków finansowych na realizację zamierzeń.
W 1993 r. Związek zlecił dla "Biura Studiów i Projektów Gospodarki Wodnej Rolnictwa Bipromel" w Warszawie opracowanie koncepcji pt. "Zabudowa hydroenergetyczna dorzecza Parsęty", która została zrealizowana w marcu 1994r.

W dniu 14 maja 1993 roku z inicjatywy Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty zostało założone koło terenowe Polskiego Klubu Ekologicznego Pomorza Zachodniego.
Członkowie koła przeprowadzili szereg ekologicznych przedsięwzięć:

1. na kanale białogardzkim zainstalowano podoczyszczalnię mechaniczno-biologiczną, której działanie polega na procesie przyspieszenia samooczyszczania się wody;
2. zorganizowali manifestację rowerową "Dzień bez samochodu";
3. brali udział w akcji: - "Obserwator wybrzeża Europy", której celem było uzyskanie danych o zaśmieceniu i zagrożeniach polskiego wybrzeża Bałtyku;
4. brali udział w akcji: - Europejski Program Badań Zanieczyszczeń Powietrza, polegającej na badaniu zanieczyszczeń powietrza za pomocą odczynników chemicznych i materiałów dydaktycznych;
5. zorganizowali rajdy po dorzeczu Parsęty;
6. zorganizowali wycieczki do kompostowni w Kołobrzegu i Borne Sulinowo;
7. zorganizowali obchody Dnia Ziemi, w ramach których odbyło się seminarium poświęcone raportom o stanie środowiska przyrodniczego Białogardu i Karlina, obchodom towarzyszyła wystawa rysunków przedszkolaków, rzeźby i prace malarskie młodzieży szkół podstawowych i średnich, sadzenie drzew i krzewów, występy artystyczne o tematyce ekologicznej oraz manifestacja młodzieży;
8. zorganizowali projekt "Zagrożenie środowiska naturalnego w Białogardzie i okolicy" mający na celu popularyzację obchodów Dnia Ziemi, podniesienie społecznej świadomości ekologicznej ( ze środków Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Środkową i Wschodnią);
9. zorganizowali zbiórkę makulatury;
10. wydali czasopismo ekologiczne pn. "Eko-Gard";
11. przeprowadzili edukację ekologiczną wśród przedszkolaków w formie zagadek, opowiadań, konkursów;
12. zorganizowali obóz ekologiczny w Karkonoszach jako jednej z form edukacji mającej m.in. na celu poznanie przyrody Bieszczad ( ze środków Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Środkową i Wschodnią);
1
13. zorganizowali obóz ekologiczny wzdłuż rzeki Parsęty, w ramach obozu były przeprowadzono m.in. badania chemiczne wody Parsęty ( ze środków Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Środkową i Wschodnią);
14. zorganizowali konkurs ekologiczny dla szkół podstawowych w dorzeczu Parsęty, tematyka konkursu obejmowała wiedzę o ochronie przyrody objętą programem nauczania biologii, geografii i chemii oraz podstawowych wiadomości dotyczących ochrony dorzecza Parsęty ( ze środków Regionalnego Centrum Ekologicznego na Europę Środkową i Wschodnią).

• umożliwiono podłączenie dodatkowych 5 miejscowości leżących na trasie sieci dosyłowej do systemu kanalizacji i odprowadzenie ścieków do oczyszczalni,
• uzbrojenie terenów przeznaczonych do sprzedaży dla inwestorów z przeznaczeniem pod działalność gospodarczą,
• umożliwiono rozbudowę części hotelowej kompleksu turystyczno-wypoczynkowego "Petrico" i powiększenie o dodatkowe budynki hotelowe i centrum konferencyjno-biznesowe z planowanymi dalszymi miejscami pracy, już w trakcie budowy inwestorzy zainteresowali się dwoma obiektami pałacowymi od lat nieużytkowanymi a leżącymi przy trasie sieci dosyłowej z przeznaczeniem na hotele,
• wybudowanie systemu sieci kanalizacji otworzyło drogę do podłączenia w przyszłości pozostałych miejscowości gminy i uchwycenia oraz oczyszczenia ok. 95 % ścieków powstających na jej terenie,
• po zrealizowaniu inwestycji powstało dodatkowo 20 miejsc pracy na terenach wiejskich,
• w miejscowości Garnki powstaje kompleks turystyczno-wypoczynkowy z nowymi miejscami pracy.
• w Grzmiącej, wykonanie zadania zrealizowanego w ramach Projektu, tj. oczyszczalni ścieków pozwoliło na wykonanie kanalizacji dla miejscowości Grzmiąca. Ponadto zaistniała możliwość podłączenia sąsiednich kilku miejscowości do nowo wybudowanej oczyszczalni ścieków o przepustowości 345 m3/dobę.


W wyniku realizacji inwestycji osiągnięto następujące efekty:
• likwidacja nieszczelnych zbiorników bezodpływowych;
• wyeliminowanie zrzutu nieczystości w ilości 345 m3/dobę;
• poprawa klasy czystości wód rzeki Perznicy oraz Parsęty;
• ochrona wód gruntowych i głębinowych
• stworzono możliwości rozwój turystyki i agroturystyki
• stworzono możliwości inwestowania
• poprawa warunków życia ludności.

• 10 bezrobotnych z RUP w Białogardzie (prace interwencyjne);
• 16 bezrobotnych zatrudnionych w ramach prac publicznych, oddelegowanie z Urzędu Gminy w Karlinie;
• 8 bezrobotnych z RUP w Szczecinku (roboty publiczne);
• 8 bezrobotnych zatrudnionych w Grzmiącej;
• 18 bezrobotnych oddelegowanych z Urzędu Miasta i Gminy w Barwicach.

• określenie najważniejszych walorów środowiska naturalnego i identyfikacja zagrożeń ekologicznych oraz podstawowych problemów społeczno-gospodarczych;
• wskazanie przedsięwzięć administracyjnych, prawnych, organizacyjnych, gospodarczych i edukacyjno-informacyjnych mających na celu poprawę stanu środowiska i zachowanie równowagi ekologicznej i społeczno-gospodarczej;
• wskazanie kierunków i tempa przeobrażeń strukturalnych, technicznych i przestrzennych w systemie społeczno-gospodarczym regionu;
• opracowanie założeń i kierunków polityki zagospodarowania przestrzennego regionu.

1. przygotowania wniosku do ISPA nt. "Zintegrowana gospodarka wodno-ściekowa w dorzeczu Parsęty". W wniosku zostały umieszczone inwestycje zmierzające do otrzymania właściwego i zgodnego z zasadami polityki i ustawodawstwa Unii Europejskiej i Polski systemu dostarczania wody i usuwania ścieków;
2. przygotowania Porozumienia w celu rozwiązania problemu gospodarki odpadami w Powiecie Kołobrzeskim, jak również zainteresowanie się Powiatu Koszalińskiego i Białogardzkiego wspólną pracą na rzecz gospodarki odpadami;
3. realizacji strategii rozwoju turystyki w dorzeczu Parsęty, przygotowanie konstrukcji planu przedsięwzięć turystycznych

• Konkurs wiedzy ekologicznej dla młodzieży ze szkół położonych w dorzeczu Parsęty. W pierwszym etapie dzieci wytypowane przez szkoły pisały test sprawdzający wiedzę ekologiczną. W tym etapie wzięło udział ponad 190 uczniów. W drugim etapie, w trakcie publicznego turnieju, walczyli o laury wyłonieni finaliści.



• Odbył się konkurs dla szkół pt. "Nasze działania na rzecz środowiska" obejmujący zbiórkę makulatury oraz prace na rzecz poprawy stanu czystości najbliższego otoczenia oraz równoległy dla uczniów pt. "Moje spojrzenie na środowisko" w którym konkurowali uczniowie w kategoriach: prace plastyczne, fotograficzne i reportaż. W konkursie wzięło udział 50 szkół.



• Kolejny konkurs pt. "Organizacja ścieżki przyrodniczej w dorzeczu Parsęty, którego celem było znalezienie i udokumentowanie ciekawych obiektów przyrodniczych i zaprojektowanie w swojej gminie ścieżki przyrodniczej. Opracowane przez szkoły projekty ścieżek stały się podstawą do przygotowania wniosków o środki na ich realizację.

W marcu 1998 r. Związek zorganizował dwa konkursy ekologiczne podzielone na dwie grupy tematyczne: działania na rzecz środowiska, obejmujące zbiórkę makulatury i prace poprawiające stan czystości najbliższego otoczenia oraz moje środowisko, w którym mieszkam. W tej grupie były do wyboru trzy formy - plastyczna, fotograficzna i reportaż.

W czerwcu 1998 r. nauczyciele szkół wiodących uczestniczyli w międzynarodowym seminarium zorganizowanym przez Związek pt. "AGENDA 21, Współpraca Społeczności Lokalnych i Międzynarodowych oraz Instytucji Finansowych w Realizacji Zasad Rozwoju Zrównoważonego".

10 września 1998 r. w ramach programu dla wszystkich odbyło się wyjazdowe seminarium na przełom rzeki Dębnicy w gminie Barwice oraz na wrzosowiska w gminie Borne Sulinowo. Tematem seminarium było omówienie bieżących spraw związanych z programem oraz "Organizacja ścieżek przyrodniczych w dorzeczu Parsęty".

W dniach 21-24 września 1998 r. na zaproszenie Burmistrza Gminy Timra do Szwecji wyjechali nauczyciele szkół wiodących programu wraz z koordynatorem. Zapoznali się z edukacją ekologiczną w szkole szwedzkiej oraz przedszkolu. Była to druga część seminarium AGENDA 21.

23 czerwca 1999 r. odbyło się podsumowanie wyników konkursu nt. "Organizacja ścieżek przyrodniczych w dorzeczu Parsęty", który rozpoczął się w listopadzie 1998 r. W konkursie wzięło udział 24 szkół położonych w dorzeczu Parsęty. Pierwszą nagrodę, którą był komputer otrzymała Szkoła Podstawowa w Daszewie. Komisja konkursowa wyróżniła również 10 prac, które w nagrodę otrzymały dodatkowe wyposażenie do komputera. Ponadto wszystkie szkoły uczestniczące w konkursie otrzymały komplet tablic dydaktycznych.

18 października 2001 r. na stronie http://www.parseta.org.pl została umieszczona Karta Obiektu Przyrodniczego (KOP), której celem jest tworzenie lokalnej kartoteki przyrodniczej dla dorzecza Parsęty. KOP może być wykorzystana do wpisania jednego lub więcej obiektów. Szczególnie cenne są obserwacje gatunków fauny i flory wpisanych do tzw. "czerwonej listy gatunków". Spisy te są dostępne w siedzibie ZMiGDP w Karlinie. Do tworzenia KOP Związek zaprosił młodzież, członków NGO-sów oraz wszystkie chętne osoby.

9 listopada 2001 r. w ramach projektu "Zintegrowany system zarządzania terenami podmokłymi w zlewni Parsęty" odbyło się szkolenie dla nauczycieli. Zagadnienia poruszane na szkoleniu omawiali przedstawiciel Water Consult oraz prof. Tomasz Heese. Na szkoleniu przedstawiono cel projektu Wetland oraz zadania, które nauczyciele mogą realizować wspólnie z uczniami tj. tworzenie lokalnej kartoteki przyrodniczej dla dorzecza Parsęty.
Następnie zostali poinformowani, że zebrany materiał będzie przekazywany pocztą elektroniczną do biura Związku, gdzie będzie nanoszony na przyrodniczą mapę dorzecza Parsęty. Zainteresowanie programem wyraziło 36 szkół z gmin członkowskich Związku Miast i Gmin Dorzecza Parsęty.

16 kwietnia 2002 r. odbyło się kolejne seminarium dla nauczycieli, które składało się z dwóch części. W pierwszej odbyły się warsztaty, na których pracownicy naukowi z Politechniki Koszalińskiej oraz z biura Związku zapoznali nauczycieli z przygotowaniem zielnika, projektem odnowy gatunku, turystyką w dorzeczu Parsęty oraz obsługą komputerową projektu.
Druga część miała charakter praktyczny i odbyłš się na terenach zalewowych Parsęty w okolicach Ząbrowa w gminie Gościno.

7 czerwca 2002 r. odbyło się seminarium wyjazdowe nt. "Poznanie bioróżnorodności gatunków roślin i zwierząt w dorzeczu Parsęty w miejscowości Osówko". Uczniowie ze szkół - podstawowych, gimnazjów i liceum zostali przeszkoleni przez asystentów Politechniki Koszalińskiej z Katedry Biologii Środowiskowej jak rozpoznawać rośliny i zwierzęta terenów podmokłych. Ponadto w seminarium uczestniczyła młodzież ze Szkoły Podstawowej w Osówku.

W edukacji ekologicznej projektu "Zintegrowany system zarządzania terenami podmokłymi w dorzeczu Parsęty" bierze udział 40 szkół położonych w dorzeczu Parsęty oraz ok. 350 uczniów ze szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół średnich. Konsultantami w projekcie są wykładowcy z Politechniki Koszalińskiej oraz konsultanci z duńskiej firmy Water Consult. Jednym z efektów pracy młodzieży w terenie będzie ukazanie się gazetki przygotowanej przez poszczególne szkoły.


W sierpniu 2002 r. na uroczystej sesji jubileuszowej poświęconej X-leciu Związku zostały rozdane nagrody w konkursie: "Gdyby turysta zawitał do Twojej miejscowości na pobyt jedniodniowy, trzydniowy, tygogodniowy to ...".

15 marca 2004 r. rozpoczął działalność Ośrodek Edukacji Ekologicznej w Lipiu w gminie Rąbino, którego projekt został zainicjowany w 2001 roku. Ośrodek jest udostępniony przede wszystkim dla wszystkich szkół położonych w dorzeczu Parsęty jak również wszystkich chętnych zainteresowanych edukacją ekologiczną.

Efekty działalności edukacyjnej:

• W programie "Czysta Wisła i Rzeki Przymorza" brało udział: 30 szkół, 31 nauczycieli, 248 uczniów.
• W programie edukacji ekologicznej "Zintegrowany system zarządzania terenami podmokłymi w dorzeczu Parsęty" brało udział: 40 szkół, 47 nauczycieli, 360 uczniów.
• W konkursach ekologicznych organizowanych przez Związek brało udział: 73 szkół, 90 nauczycieli, 450 uczniów.
• W rajdach pieszych po dorzeczu Parsęty brało 100 osób.
• W obchodach Dzień Ziemi, Dzień bez samochodu brało udział 100 osób.
• W ekologicznych obozach brało udział 60 uczniów oraz 6 opiekunów.
• W seminariach:
  • AGENDA 21 brało udział 50 osób
  • seminarium wyjazdowym "Przełom Dębnicy" brało udział 32 nauczycieli
  • Salmon - 30 osób
  • Strategia Rozwoju Zrównoważonego Miast i Gmin Dorzecza Parsęty - 130 osób
  • Zintegrowany system zarządzania terenami podmokłymi w dorzeczu Parsęty - 120 osób
  • "Możliwości aktywizacji gospodarczej regionu dzięki rozwojowi turystyki kwalifikowanej w oparciu o ryby łososiowate" - 40 osób
  • rajd rowerowy - 40 osób
  • spływ kajakowy - 63 osoby
  • zawody wędkarskie - 40 osób
  • kiermasz gmin - 500 osób
  • wyścigi DZ-ów - 66 osób

• zwiększenie zasobów wodnych w zlewni Parsęty poprzez retencję wody w mokradle Pyszka;
• zatrzymanie biogenów w ramach mokradła, a w konsekwencji zmniejszenie odpływu biogenów do wód Parsęty;
• zwiększenie różnorodności biologicznej w dolinie rzeki poprzez stworzenie podmokłego siedliska;
• zwiększenie walorów krajobrazowych doliny Pyszki.

    Celem projektu było stworzenie warunków do powstania produktu turystycznego dorzecza Parsęty poprzez stworzenie programu rozwoju turystyki i opracowanie wspólnego znaku graficznego dla całego dorzecza promującego jego markę turystyczną.

Główne działania projektu to:

1. Opracowanie dokumentu pn. Programu rozwoju turystyki Dorzecza Parsęty; Dokument obejmuje diagnozę aktualnego stanu, analizę ekonomiczną, główne priorytety, cele i działania, za pomocą których będzie rozwijana turystyka w Dorzeczu.



2. Opracowanie przewodników, informatorów i ich wydruk oraz stworzenie strony internetowej:
   • przewodników turystycznych dla wędkarzy - wersja polska - 4000; wersja niemiecka - 4000; wersja angielska - 4000;
   • przewodników turystycznych dla kajakarzy, wersja polska - 4000; wersja niemiecka - 4000; wersja angielska - 4000;
   • przewodników turystycznych dla turystów rowerowych i pieszych, wersja polska - 4000; wersja niemiecka - 4000; wersja angielska - 4000.

Program Rozwoju Turystyki Dorzecza Parsęty

Przedmiotem przedsięwzięcia było stworzenie materiałów promocyjnych Gmin Związku. Składają się one z 28 stronicowego albumu w wersji polskiej, niemieckiej i angielskiej oraz filmu DVD w wersji polskiej i angielskiej w ilości 3000 szt.

I. "Zintegrowana gospodarka wodno-ściekowa w dorzeczu Parsęty" dofinansowana ze środków Unii Europejskiej z Funduszu Spójności (Kohezji)

Projekt przewiduje budowę na terenie gmin związkowych:

• ok. 600 km kanalizacji sanitarnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą (oczyszczalnie ścieków, przepompownie ścieków itp.);
• ok. 200 km sieci wodociągowej z infrastrukturą towarzyszącą (ujęcia wody pitnej, stacje uzdatniania wody itp.).

Celem projektu jest profesjonalna promocja turystyczna regionu Dorzecza Parsęty poprzez stworzenie Lokalnej Organizacji Turystycznej (LOT) Dorzecza Parsęty.

Region Dorzecza Parsęty posiada ogromny potencjał turystyczny w postaci unikatowych walorów przyrodniczych i antropogenicznych. Jednakże słaba promocja regionu sprawia, że jest on nadal "czarną plamą" na mapie Polski i Europy.

Powstanie LOT-u sprawi, że region Dorzecza Parsęty stanie się atrakcyjnym i chętnie odwiedzanym przez turystów zakątkiem Polski i Europy. LOT Dorzecza Parsęty będzie miał szczególne znaczenie dla rozwoju turystyki w regionie. Stanie się organizacją współpracy jednostek samorządu terytorialnego (gmin i powiatów) i lokalnej branży turystycznej.
Jednym z zadań LOT-u Dorzecza Parsęty będzie integracja społeczności lokalnej (głównie jednostek samorządu lokalnego i branży turystycznej) oraz tworzenie i rozwój produktu turystycznego wokół lokalnych atrakcji turystycznych, gromadzenie i aktualizacja informacji o atrakcjach i produktach turystycznych oraz utrzymanie i prowadzenie lokalnych punktów informacji turystycznej.

LOT Dorzecza Parsęty stworzony zostanie w wyniku suwerennej decyzji wszystkich, zainteresowanych rozwojem i promocją turystyki podmiotów w regionie. Łącząc różne podmioty, doświadczenia i interesy zapewnią bardziej skuteczną i skoordynowaną promocję a także lepsze wykorzystanie, rozproszonych, jak dotąd środków promocyjnych. Przy niezmienionych nakładach finansowych (w wyniku połączenia dotychczasowych środków) efekty tej promocji zostaną zwielokrotnione.

LOT Dorzecza Parsęty będzie stowarzyszeniem, co zapewni równoprawny udział wszystkich członków, niekomercyjny charakter działalności oraz możliwość ubiegania się o środki z programów i funduszy UE.

na podstawie oprac. ZMiGDP
http://www.parseta.org.pl