Obszar Natura 2000 - Dolina Grabowej

Kod obszaru: PLH320003
Powierzchnia: 8 255,30 ha
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000 - specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)


OPIS OBSZARU

OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA OBSZARU

Klasy siedlisk % pokrycia:

Lasy iglaste - 10%
Lasy liściaste - 24%
Lasy mieszane - 37%
Siedliska łąkowe i zaroślowe (ogólnie) - 13%
Siedliska rolnicze (ogólnie) - 16%
Suma pokrycia siedlisk 100 %

OPIS OBSZARU


Dolina rzeki Grabowej, od obszaru źródliskowego aż po pradolinę i jej południowy skraj w okolicy Sulechówka. Obszar źródliskowy położony jest w dobrze zachowanej, półnaturalnej mozaice torfowisk, wilgotnych i świeżych łąk, jezior i oczek śródpolnych oraz lasów (z dużym udziałem grądów i buczyn); dalej rzeka płynie doliną przez krajobraz morenowy o bardzo urozmaiconej rzeźbie. Na zboczach doliny i w jej sąsiedztwie płaty buczyn (z udziałem starodrzewi), przy rzece bardzo dobrze wykształcone płaty grądów i wilgotnych łąk. Bardzo dobrze zachowana jest boczna dolina Wielenki, również porośnięta buczynami i grądami, głęboko wcięta w niemal "górski" krajobraz. Bardzo intensywne są tu zjawiska źródliskowe - doskonale wykształcone i bardzo liczne są źródła niewapienne i torfowiska źródliskowe i mechowiskowe, łąki z licznymi populacjami storczyków, wykształcone na wysiękach wód źródliskowych; na krawędzi pradoliny, w północnej części obszaru, występują również źródliska z trawertynami. Rzeka, zachowana w stanie zbliżonym do naturalnego, ma charakter pstrągowy.


WARTOŚĆ PRZYRODNICZA I ZNACZENIE

Obszar o bardzo wysokiej różnorodności siedlisk - występuje tu 15 rodzajów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG.
Jeden z obszarów najintensywniejszego występowania zjawisk źródliskowych na Pomorzu Zachodnim. Szczególnie cenne są dobrze zachowane siedliska leśne oraz torfowiskowe. Występuje tu 7 gatunków z Załącznika II Dyrektywy Rady 92/43/EWG.
Bardzo wysoka różnorodność florystyczna - ponad 600 gatunków roślin naczyniowych. Ważny korytarz ekologiczny.
Gatunki wymienione w p. 3.3. z motywacją D to gatunki prawnie chronione w Polsce.

ZAGROŻENIA

Zanieczyszczenie rzeki (wpływ miasta Polanów, chociaż posiada oczyszczalnię ścieków), rozbudowa pstrągarni, ujmowanie wód źródliskowych na potrzeby gospodarcze, zarastanie porzuconych łąk.

STATUS OCHRONNY

Większość obszaru nie jest chroniona; znajdują się tu 2 rezerwaty przyrody: Rezerwat na Rzece Grabowej (148,2 ha; 1971) i Wieleń (2 ha; 1965); część na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Okolice Polanowa (1948,0 ha; 1975).

STRUKTURA WŁASNOŚCI

Dominacja (ok. 90%) własności Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych, Nadleśnictwa Polanów. Fragmenty w zarządzie Agencji Nieruchomości Rolnych, a fragmenty gruntów komunalnych MiG Polanów oraz gruntów prywatnych.