Standardy jakości wód

Rodzaje badanych wskaźników jakości wód powierzchniowych:
  • fizyczne
  • tlenowe
  • biogenne
  • zasolenia
  • metale, w tym metale ciężkie
  • zanieczyszczenia przemysłowe
  • biologiczne
  • mikrobiologiczne


Klasyfikacja dla prezentowania stanu wód powierzchniowych obejmuje pięć klas jakości tych wód, z uwzględnieniem kategorii jakości dla wód powierzchniowych wykorzystywanych do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia:
  • klasa I — wody o bardzo dobrej jakości
  • klasa II — wody dobrej jakości
  • klasa III — wody zadowalającej jakości
  • klasa IV — wody niezadowalającej jakości
  • klasa V — wody złej jakości


Dla wód powierzchniowych określone są również trzy kategorie hydromorfologicznego stanu wód:
  • stan bardzo dobry;
  • dobry;
  • stan umiarkowany.


tab.1 Wartości graniczne wskaźników jakości wód odnoszące się do jednolitych części wód powierzchniowych w ciekach naturalnych takich jak struga, strumień, potok, rzeka

Numer wskaźnika jakości wód

Nazwa wskaźnika jakości wód

Jednostka

Wartość graniczna wskaźnika jakości wód, właściwa dla klasy:

   

I

II

III

IV

V

1

Elementy biologiczne

  

1.1

Fitoplankton

  

1.1.1

Chlorofil "a" 1)

µg/l

<20

35

50

65

>65

 

Chlorofil "a" 2)

µg/l

<25

60

95

130

>130

1.2

Fitobentos

  

1.2.1

Wskaźnik okrzemkowy IO 3)

-

>0,75

0,55

0,35

0,15

<0,15

 

Wskaźnik okrzemkowy IO 4)

-

>0,70

0,50

0,30

0,15

<0,15

 

Wskaźnik okrzemkowy IO 5)

-

>0,70

0,50

0,30

0,10

<0,10

 

Wskaźnik okrzemkowy IO 6)

-

>0,65

0,45

0,25

0,10

<0,10

1.3

Makrofity

  

1.3.1

Makrofitowy Indeks Rzeczny 7)

-

ł44,5

35

25,4

15,8

<15,8

 

Makrofitowy Indeks Rzeczny 8)

-

ł47,1

36,8

26,5

16,2

<16,2

 

Makrofitowy Indeks Rzeczny 2)

-

ł37,9

35

32,1

29,2

<29,2

1.4

Makrobezkręgowce bentosowe

Element nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania)

1.5

Ichtiofauna

Element nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania)

2

Elementy hydromorfologiczne (wspierające element biologiczny)

2.1

Reżim hydrologiczny

2.1.1.a

Ilość i dynamika przepływu wody

Do czasu ustalenia liczbowych wartości granicznych należy przyjąć, że wartością graniczną I klasy jakości wody są wielkość i dynamika przepływu oraz wynikające z nich połączenie z wodami podziemnymi odpowiadające całkowicie warunkom niezakłóconym lub zbliżonym do tych warunków. Wartości granicznych dla pozostałych klas nie ustala się.

2.1.2

Połączenie z częściami wód podziemnych

 

2.2

Ciągłość strugi, strumienia, potoku lub rzeki

2.2.1

Liczba i rodzaj barier

Do czasu ustalenia liczbowych wartości granicznych należy przyjąć, że wartością graniczną I klasy jakości wody jest ciągłość jednolitej części wód niezakłócona na skutek działalności antropogenicznych i pozwalająca na niezakłóconą migrację organizmów wodnych i transport osadów. Wartości granicznych dla pozostałych klas nie ustala się.

2.2.2

Zapewnienie przejścia dlaorganizmów wodnych

 

2.3

Warunki morfologiczne

2.3.1.a

Głębokość strugi, strumienia, potoku lub rzeki i zmienność szerokości

Do czasu ustalenia liczbowych wartości granicznych należy przyjąć, że wartością graniczną I klasy jakości wody są kształty koryta, zmienność szerokości i głębokości, prędkości przepływu, warunki podłoża oraz warunki i struktura stref nadbrzeżnych odpowiadające całkowicie warunkom niezakłóconym lub zbliżone do tych warunków. Wartości granicznych dla pozostałych klas nie ustala się.

2.3.2.a

Struktura i podłoże koryta strugi, strumienia, potoku lub rzeki

 

2.3.3.a

Struktura strefy nadbrzeżnej

 

2.3.4.a

Szybkość prądu

 

3

Elementy fizykochemiczne (wspierające element biologiczny)

3.1

Grupa wskaźników charakteryzujących stan fizyczny, w tym warunki termiczne

3.1.1

Temperatura wody

°C

Ł 22

24

Wartości granicznych nie ustala

3.1.4

Zawiesina ogólna

mg/l

Ł 25

50

się.

3.2

Grupa wskaźników charakteryzujących warunki tlenowe (warunki natlenienia) i zanieczyszczenia organiczne

3.2.1

Tlen rozpuszczony

mg O2/l

ł 7

5

Wartości granicznych nie ustala

3.2.2

Pięciodobowe zapotrzebowanie tlenu (BZT5)

mg O2/l

Ł 3

6

się.

3.2.3

Chemiczne zapotrzebowanie tlenu ChZT- Mn

mg O2/l

Ł 6

12

 

3.2.4

Ogólny węgiel organiczny

mg C/l

Ł 10

15

 

3.2.6

Chemiczne zapotrzebowanie tlenu ChZT- Cr

mg O2/l

Ł10

Ł20

 

3.3

Grupa wskaźników charakteryzujących zasolenie

3.3.2

Przewodność w 20 °C

µS/cm

Ł 1.000

1.500

Wartości granicznych nie ustala się.

3.3.3

Substancje rozpuszczone

mg/l

Ł 500

800

 

3.3.4

Siarczany

mg SO4/l

Ł 150

250

 

3.3.5

Chlorki

mg Cl/l

Ł 200

300

 

3.3.6

Wapń

mg Ca/l

Ł 100 9)

2009)

 

3.3.7

Magnez

mg Mg/l

Ł 50 9)

100 9)

 

3.4

Grupa wskaźników charakteryzujących zakwaszenie (stan zakwaszenia)

3.4.1

Odczyn pH

pH

6-8,5

6-9

Wartości granicznych nie ustala się.

3.5

Grupa wskaźników charakteryzujących warunki biogenne (substancje biogenne)

3.5.1

Azot amonowy

mg N-NH4/l

Ł 0,78

1,56

Wartości granicznych nie ustala się.

3.5.2

Azot Kjeldahla (N org+NH4)

mg N/l

Ł 1

2

 

3.5.3

Azot azotanowy

mg N-NO3/l

Ł 2,2

5

 

3.5.4

Azot ogólny

mg N/l

Ł 5

10

 

3.5.7

Fosfor ogólny

mg P/l

Ł 0,2

0,4

 
Objaśnienia:
1) Dla rzek nizinnych piaszczysto-gliniastych, rzek nizinnych żwirowych o powierzchni zlewni 5.000 km2 (dla obu typów rzek), małych i średnich rzek na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych, a także cieków łączących jeziora.
2) Dla wielkich rzek nizinnych.
3) Dla potoków tatrzańskich krzemianowych i węglanowych oraz potoków sudeckich.
4) Dla potoków wyżynnych krzemianowych z substratem gruboziarnistym, potoków wyżynnych krzemianowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem gruboziarnistym, małych rzek wyżynnych krzemianowych, małych rzek wyżynnych węglanowych, średnich rzek wyżynnych - zachodnich, potoków fliszowych, małych rzek fliszowych, średnich rzek wyżynnych - wschodnich.
5) Dla potoków nizinnych lessowych lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, potoków nizinnych żwirowych, potoków organicznych.
6) Dla rzek nizinnych piaszczysto-gliniastych, rzek nizinnych żwirowych, małej i średniej rzeki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych oraz cieków łączących jeziora; obszar zlewni powinien być mniejszy niż 5.000 km2.
7) Dla potoków nizinnych lessowych lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, rzek nizinnych piaszczysto-gliniastych, rzek przyujściowych będących pod wpływem wód słonych, potoków organicznych, rzek w dolinie zatorfionej, cieków łączących jeziora.
8) Dla potoków nizinnych żwirowych oraz rzek nizinnych żwirowych.
9) Podane wartości graniczne odnoszą się do formy rozpuszczonej metali.
 

tab.2 Wartości graniczne wskaźników jakości wód z grupy substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne) odnoszące się do dobrego i wyższego niż dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych

Numer CAS 1) dla substancji chemicznych

Numer wskaźnika jakości wód

Nazwa wskaźnika jakości wód

Jednostka

Wartości graniczne i wskaźników jakości wód według kategorii jednolitych części wód powierzchniowych

 

 

  

struga, strumień, potok, rzeka (w tym wody silnie zmienione), kanał

jeziora, jeziora silnie zmienione oraz inne naturalne i sztuczne zbiorniki wodne

morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe i przybrzeżne

 

4

Grupa wskaźników chemicznych charakteryzujących występowanie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego

 

4.3

Specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne(stężenia metali dotyczą rozpuszczonej fazy)

7440-38-2

4.3.1

Arsen

mg As/l

0,05

0,05

7440-39-3

4.3.2

Bar

mg Ba/l

0,5

0,5

7440-42-8

4.3.3

Bor

mg B/l

2

2

Brak

4.3.4

Chrom sześciowartościowy

mg Cr+5/l

0,02

0,02

7440-47-3

4.3.5

Chrom ogólny (suma +Cr3 i +Cr6)

mg Cr/l

0,05

0,05

7440-66-6

4.3.6

Cynk

mg Zn/l

1

1

7440-50-8

4.3.7

Miedź

mg Cu/l

0,05

0,05

Brak

4.3.8

Fenole lotne (indeks fenolowy)

mg/l

0,01

0,01

Brak

4.3.9

Węglowodory ropopochodne - indeks olejowy

mg/l

0,2

0,2

7429-90-5

4.3.10

Glin

mg Al/l

0,4

0,4

57-12-5

4.3.11

Cyjanki wolne

mg CN/l

0,05

0,05

Brak

4.3.12

Cyjanki związane

mg Me (CN)x/l

0,05

0,05

7439-98-7

4.3.13

Molibden

mg Mo/l

0,04

0,04

7782-49-2

4.3.14

Selen

mg Se/l

0,02

0,02

7440-22-4

4.3.15

Srebro

mg Ag/l

0,005

0,005

15035-09-3

4.3.16

Tal

mg Tl/l

0,002

0,002

7440-32-6

4.3.17

Tytan

mg Ti/l

0,05

0,05

14867-38-0

4.3.18

Wanad

mg V/l

0,05

0,05

35734-21-5

4.3.19

Antymon

mg Sb/l

0,002

0,002

Brak

4.3.20

Fluorki

mg F/l

1,5

1,5

1932-52-9

4.3.21

Beryl

mg Be/l

0,0008

0,0008

7440-48-4

4.3.22

Kobalt

mg Co/l

0,05

0,05

Brak

4.3.23

Cyna

mg Sn/l

-

-

1) Numer przypisany substancji przez amerykańską organizację Chemical Abstracts Service (CAS)