Regulacje

Zagrożeniem, którego negatywne skutki w odniesieniu do ichtiofauny dostrzegane są dopiero po dłuższym czasie jest regulacja rzecznych koryt.

Po regulacji rzeki Eckstockau długość jej koryta zmniejszyła się o jedną trzecią a dodatkowo zabudowano ją licznymi poprzecznymi progami o wysokości 30 cm. Pomimo nie pogorszenia się czystości wody, po czterech latach od przeprowadzonej regulacji stwierdzono zubożenie ichtiofauny, z której zniknęły koza, szczupak oraz płoć (König 1969).

W poddanych regulacji potokach pstrągowych znika zróżnicowanie siedliskowe stwarzające pstrągowi potokowemu możliwości znalezienia kryjówek. W efekcie liczebność tych ryb drastycznie się zmniejsza (Rudek 1974). Również o negatywnych skutkach regulacji rzek dla ich rybostanu informują m.in. Backiel (1993), Penczak i in. (1991), Wiśniewolski (1987).

W uregulowanych małych rzekach, podlegających na dodatek wpływom zanieczyszczeń, spotyka się sytuacje że ichtiofauna tworzona bywa przez dwa psammofilne gatunki kiełbia i śliza (Błachuta i in. 1993), bądź w ponad 80% dominacje liczebności przyjmują ryby ciernikowate (Penczak i in. 1991). Sytuacja taka utrzymuje się nawet wówczas gdy rzeka zasila stawy rybne i jesienią w wyniku odłowów jej ichtiofauna zostaje znacznie wzbogacona rybami ze stawów. Elektropołowy kontrolne wykazały, że tam gdzie jesienią była obfitość ryb, wiosną sytuacja powracała do "normalnego" dla rzeki stanu. Ryby wywędrowywały nie znajdując w zdegradowanym, płytkim korycie możliwości znalezienia miejsc ukrycia (Błachuta i in. 1993). Stanowi to konsekwencję przeprowadzonej regulacji i wyprostowania koryta rzeki.

W odcinkach uregulowanych bogactwo i gatunkowa obfitość ryb są bardzo małe, podczas gdy w sąsiednich, urozmaiconych (nieuregulowanych) odcinkach ichtiofauna jest bogata i obfita (Backiel i Penczak 1989). Regulacja rzeki prowadzi bowiem do zniszczenia naturalnej struktury dna. Hydraulika przepływu rzeki po jej regulacji radykalnie się zmienia, zaś przepływ staje się bardziej jednorodny. Pociąga to za sobą zubożenie rzecznego zespołu flory i fauny. Pojawiające się często nagłe przybory wody niszczą strukturę dna do tego stopnia, że nigdy nie powraca zasiedlający je zespół bentoniczny. Likwidacja przybrzeżnych obszarów bagiennych i zalewiskowych powoduje jeszcze wzrost kulminacji spływu jednostkowego (Bless 1978, Kuhn 1976, Żelazo 1997).



"Czynniki sprzyjające i szkodliwe dla rozwoju i utrzymania populacji ryb w wodach płynących"
Doc. dr hab. Wiesław Wiśniewolski